Home / Lutherencyclopedie / Lutherroos

Lutherroos

Vanaf ongeveer 1516 gebruikte Luther een eigen zegel, waarin naar zijn eigen zeggen zijn hele theologie was samengevat. Vandaag de dag is het nog steeds een wereldwijd merkteken voor de Lutherse kerken. Het is opgebouwd uit een zwart kruis, in een rood hart, in een witte roos, in een blauw veld, binnen een gouden ring:

In een brief aan Lazarus Spengler vanaf de Coburg uit 1530 (WABR 5, 444v.) schrijft hij over de symboliek ervan het volgende:

Genade en vrede in Christus! Geachte, toegenegen, geliefde heer en vriend! Omdat u wilt weten of mijn zegel juist is weergegeven, wil ik u als goede vriend de gedachten meedelen, welke ik op mijn zegel heb willen samenvatten, als een merkteken van mijn theologie.

Het eerste is een kruis, een zwart kruis; het staat in een hart, dat zijn natuurlijke kleur heeft, om mijzelf er steeds aan te herinneren dat het geloof in de Gekruisigde ons zalig maakt. Want als men van harte gelooft, wordt men gerechtvaardigd. Al is het nu een zwart kruis, dat doet afsterven en ook pijn moet doen, toch laat het dat hart zijn kleur behouden, het verderft zijn natuur niet, dat wil zeggen: het doodt niet, maar behoudt ten leven. De rechtvaardige zal immers door het geloof leven, maar alleen door het geloof in de Gekruisigde.

Zulk een hart nu moet midden in een witte roos staan, om aan te duiden dat het geloof ons vreugde, troost en vrede geeft, kortom, dat het ons in een witte, vreugdevolle roos zet. Niet zoals de wereld vrede en vreugde geeft, daarom moet die roos wit zijn, en niet rood, want wit is de kleur van alle engelen en geesten.

Zulk een roos staat in een hemelsblauw veld, omdat die vreugde in de geest en in het geloof het begin is van de komende hemelse vreugde. We zijn er reeds; we bezitten het in hope, maar het is nog niet openbaar.

En om dat blauwe veld een gouden ring, die ons wil zeggen dat die zaligheid in de hemel eeuwig duurt en geen einde heeft, en zoveel kostelijker is dan alle aardse vreugde en goed, zoals het goud het fijnste, edelste en kostbaarste metaal is.

Luthers vrouw Katharina van Bora bracht in 1540 de Lutherroos ook aan boven de entree van het Augustijnerklooster, waar het gezin Luther woonde.

(Bron: V. Leppin & G. Schneider-Ludorff (red.), Das Luther-Lexikon (Regensburg: Bückle & Böhm 2014), 460)